Άρθρο της Ειρήνης Ραϊδη, ψυχολόγου, ειδικευμένης στη συστημική ψυχοθεραπεία
Ζούμε δύσκολες εποχές όπου η ακρίβεια και η ανεργία έχουν χτυπήσει κόκκινο, λόγω κορωνοϊού, λόγω οικονομικής κρίσης, λόγω πολέμου, λόγω, λόγω… Κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει αυτό. Είναι η αλήθεια. Ο καθένας μας κοιτάει να περικόψει από τον οικονομικό του προϋπολογισμό, οτιδήποτε μπορεί να περικοπεί, προκειμένου να τα βγάλει πέρα. Και είναι απόλυτα λογικό. Οι μετακινήσεις είναι ακριβές, τα τρόφιμα είναι ακριβά, οι λογαριασμοί είναι ακριβοί. Μέχρι εδώ, όλοι θα συμφωνήσουμε ότι αυτή είναι η αλήθεια.
Πάμε τώρα στους μύθους: Η ψυχοθεραπεία είναι πολυτέλεια. Είναι όντως?
Όταν ένας άνθρωπος έχει μια διαταραχή διάθεσης ή μια αγχώδη διαταραχή για παράδειγμα, όλη η ζωή του ορίζεται από αυτό το θέμα. Μπορεί να μην μπορεί να κάνει ή να διατηρήσει σχέσεις, να υποφέρει από αϋπνίες, από διατροφικές διαταραχές, να μην μπορεί να εργαστεί, να μην μπορεί καν να βγει από το σπίτι του για τις στοιχειώδεις ανάγκες, να υποφέρει από σωματικά (ψυχοσωματικά καλύτερα) συμπτώματα, να νιώθει καθημερινά ότι παλεύει για να επιβιώσει.
Είναι πολυτέλεια σε αυτές τις περιπτώσεις η ψυχοθεραπεία ή ανάγκη?
Όταν ένας άνθρωπος παλεύει, ο ίδιος και η οικογένειά του, με χρόνιες ασθένειες όπως ο καρκίνος, ο σακχαρώδης διαβήτης, καρδιολογικά προβλήματα, άνοια , σκλήρυνση κατά πλάκας ή με διαφόρων ειδών αναπηρίες και αντιμετωπίζει καθημερινά δυσκολίες και σκέψεις περί ζωής και θανάτου, πόνους, απογοητεύσεις, νοσηλείες, υποτροπές και όλο αυτό τον επηρεάζει σε ψυχικό και συναισθηματικό επίπεδο, πείτε μου, για τις περιπτώσεις αυτές η ψυχοθεραπεία είναι πολυτέλεια ή ανάγκη?
Όταν ένας άνθρωπος υποφέρει από έντονα σωματικά (ψυχοσωματικά) συμπτώματα και αφού έχει πάει σε γιατρούς όλων των ειδικοτήτων και αποκαλυφθεί πως δεν υπάρχει οργανική αιτία, αλλά τα συμπτώματα παραμένουν και γίνονται εντονότερα και δυσκολεύουν την κοινωνική, οικογενειακή, επαγγελματική ζωή του και νιώθει παγιδευμένος σε ένα φαύλο κύκλο πόνου και φόβου, πείτε μου για αυτό τον άνθρωπο είναι πολυτέλεια η ψυχοθεραπεία ή ανάγκη?
Όταν ένας άνθρωπος βρεθεί ξαφνικά να αντιμετωπίζει ένα πένθος ή μια απώλεια (εργασίας, συντρόφου κ.α.)και νιώθει μόνος, σε αδιέξοδο, δυσκολεύεται να διαχειριστεί την κατάσταση, βυθίζεται ολοένα και περισσότερο ο ίδιος και η ζωή του μαζί, με ότι αυτό συνεπάγεται ως συνέπεια, πείτε μου, γι αυτό τον άνθρωπο είναι πολυτέλεια η ψυχοθεραπεία ή ανάγκη?
Όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται στα πρόθυρα ενός διαζυγίου ή ήδη έχει αποφασίσει να πάρει διαζύγιο και υπάρχουν θέματα προς διαχείριση για τα παιδιά, οικονομικά, συναισθηματικά θέματα, νιώθει ματαίωση, μοναξιά, βάρος που δεν μπορεί να το μοιραστεί, αλλά πρέπει να βρει τον καινούριο δρόμο του και δυσκολεύεται σε υπερθετικό βαθμό, πείτε μου, είναι πολυτέλεια για αυτό τον άνθρωπο η ψυχοθεραπεία ή μήπως είναι άμεση ανάγκη?
Ενδεικτικά έδωσα κάποια παραδείγματα. Γιατί δυστυχώς, αυτές οι περιπτώσεις είναι μόνο κάποιες από τις πολλές, που χρήζουν βοήθειας από ψυχολόγο-ψυχοθεραπευτή…
Επίσης να προσθέσω σε όλο αυτό, ότι τα ψυχικά θέματα που μένουν άλυτα για καιρό, δεν εξαφανίζονται αλλά οδηγούν σταδιακά σε χειρότερες καταστάσεις οι οποίες θα απαιτήσουν λύσεις δυναμικές είτε με φαρμακευτική αγωγή σε πιο απλές περιπτώσεις είτε με νοσηλεία σε ψυχιατρική κλινική λόγω κρίσης, σε πιο δύσκολες περιπτώσεις. Η απώλεια της ζωής, είτε μέσω αυτοκτονίας είτε μέσω παραίτησης του ανθρώπου, η πρόκληση κακού σε τρίτους, η ζωή χωρίς νόημα, που δεν είναι ζωή, είναι επίσης υπαρκτοί κίνδυνοι.
Πείτε μου λοιπόν, η ψυχοθεραπεία είναι πολυτέλεια ή ανάγκη?
Πιστεύω ακράδαντα, ότι ο κόσμος μα θα ήταν καλύτερος αν αποδεχόμασταν την αναγκαιότητα αυτής της «πολυτέλειας». Γιατί είναι τόσο σημαντική όσο το νερό που πίνουμε, ο αέρας που αναπνέουμε , το φαγητό που τρώμε. Χωρίς ψυχική ισορροπία όλα είναι πολύ πιο δύσκολα. Ειδικά στις δύσκολες εποχές που ζούμε…